بلاگ
آبله مرغان و شیوع آن در ایران | علائم، پیشگیری و واکسیناسیون
آبله مرغان یک عفونت ویروسی بسیار مسری است که توسط ویروس واریسلا زوستر (Varicella-Zoster Virus) ایجاد میشود. این بیماری شایعترین عفونت ویروسی پوستی در کودکان است و با بثورات پوستی خارشدار و تاولهای پر از مایع مشخص میشود. قبل از معرفی واکسن، تقریباً همه کودکان قبل از بلوغ به آبله مرغان مبتلا میشدند، اما امروزه با واکسیناسیون میتوان از این بیماری پیشگیری کرد. به دلیل شیوع بالای آبله مرغان در ایران، شناخت علائم و روشهای پیشگیری اهمیت زیادی دارد.
شیوع آبله مرغان در ایران
مطالعات نشان دادهاند که آبله مرغان در ایران یک بیماری بسیار شایع در کودکان ۵ تا ۱۰ سال است. تخمینها حاکی از آن است که حدود ۹۰ درصد کودکان ایرانی تا سنین نوجوانی به آبله مرغان مبتلا میشوند. در سالهای اخیر، موارد ابتلا در بزرگسالان نیز به دلیل ایمنی ناکافی گزارش شده است. این یافتهها اهمیت پیشگیری از آبله مرغان و واکسیناسیون به موقع را در ایران برجسته میسازند.
علائم و نشانههای آبله مرغان
علائم آبله مرغان معمولاً ۱۰-۲۱ روز پس از مواجهه با ویروس ظاهر میشوند. مهمترین علائم عبارتند از:
- تب (معمولاً ۳۷.۸-۳۸.۹ درجه سانتیگراد)
- بیحالی و خستگی
- کاهش اشتها
- سردرد
- بثورات پوستی که سه مرحله دارند: پاپول (برجستگیهای قرمز)، وزیکول (تاولهای پر از مایع)، و کروست (دلمه و پوسته).
راههای انتقال آبله مرغان
ویروس از طریق تماس مستقیم با تاولها، قطرات تنفسی (سرفه، عطسه، صحبت) و وسایل آلوده منتقل میشود. فرد آلوده از ۱-۲ روز قبل از ظهور بثورات تا زمانی که تمام تاولها خشک شوند، بیماری را منتقل میکند.
عوارض احتمالی
اگرچه آبله مرغان معمولاً خفیف است، اما میتواند منجر به عوارضی مانند عفونتهای باکتریایی پوست، پنومونی، انسفالیت و سندرم ری شود.
درمان و مدیریت
- استراحت کافی
- مصرف مایعات
- لوسیون کالامین یا آنتیهیستامین برای خارش
- داروهای ضدویروس در موارد شدید
جدول گروههای سنی و علائم
گروه سنی | علائم شایع | دوره بیماری | عوارض شایع |
نوزادان | تب، بیقراری، کاهش اشتها | ۷-۱۰ روز | کمآبی، عفونت پوستی |
کودکان | بثورات گسترده، تب متوسط | ۱۰-۱۴ روز | عفونت پوستی، زخمهای پوستی |
| بزرگسالان | علائم شدید، تب بالا، بیحالی | ۱۴-۲۱ روز | پنومونی، انسفالیت |
پیشگیری و واکسیناسیون
- واکسن آبله مرغان در دو دوز: ۱۲-۱۵ ماهگی و ۴-۶ سالگی.
- پیشگیری عمومی: شستشوی دستها، پرهیز از تماس، ضدعفونی سطوح و قرنطینه بیمار.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
- تب بالا یا طولانیمدت
- مشکلات تنفسی
- خوابآلودگی شدید
- استفراغ مکرر
- بثورات پوستی عفونی
نتیجهگیری
آبله مرغان یکی از شایعترین بیماریهای ویروسی دوران کودکی است و شیوع آبله مرغان در ایران بسیار بالا گزارش شده است. آگاهی والدین از علائم بیماری، روشهای پیشگیری از آبله مرغان، و واکسیناسیون به موقع میتواند از عوارض جدی جلوگیری کند.
❓ سوالات متداول درباره آبله مرغان
آیا آبله مرغان فقط کودکان را مبتلا میکند؟
خیر. اگرچه آبله مرغان بیشتر در کودکان رخ میدهد، اما بزرگسالانی که قبلاً مبتلا نشده یا واکسن نزدهاند نیز میتوانند درگیر شوند و حتی علائم شدیدتری داشته باشند.
آیا واکسن آبله مرغان صددرصد مؤثر است؟
خیر. واکسن آبله مرغان حدود ۹۸٪ از ابتلا به موارد شدید پیشگیری میکند و حتی اگر فردی پس از واکسن دچار بیماری شود، معمولاً علائم بسیار خفیفتر خواهد بود.
آیا آبله مرغان میتواند دوباره عود کند؟
بله. ویروس واریسلا زوستر پس از بهبودی در بدن پنهان میماند و ممکن است سالها بعد به صورت بیماری «زونا» دوباره فعال شود.
شیوع آبله مرغان در ایران چقدر است؟
مطالعات نشان دادهاند که حدود ۹۰٪ کودکان ایرانی تا قبل از نوجوانی به آبله مرغان مبتلا میشوند و موارد ابتلا در بزرگسالان نیز گزارش شده است.
چه کسانی در معرض خطر عوارض شدید آبله مرغان هستند؟
نوزادان، زنان باردار، افراد با ضعف سیستم ایمنی و بزرگسالان بیشتر در معرض عوارضی مانند پنومونی و انسفالیت قرار دارند.
برای خرید محصولات تخصصی سالوویتو مانند کرم 20% زینک اکساید، کرم مرطوب کننده و لوسیون مرطوب کننده بدن که میتوانند به بهبود علائم پوستی آبله مرغان و از بین بردن جای بثورات پوستی کمک کنند کلیک کنید.
References
Arvin, A. M. (1996). Varicella-zoster virus. Clinical Microbiology Reviews, 9(3), 361–381
Gershon, A. A., Breuer, J., Cohen, J. I., Cohrs, R. J., Gershon, M. D., Gilden, D., & Oxman, M. N. (2015). Varicella zoster virus infection. Nature Reviews Disease Primers, 1, 15016
World Health Organization. (2023). Varicella and herpes zoster vaccines: WHO position paper. Weekly Epidemiological Record, 98(20), 197–220
Vafaei, R., Esteghamati, A., Yaghini, O., & Pourhoseingholi, M. A. (2019). Epidemiology of varicella in Iran: A systematic review and meta-analysis. Iranian Journal of Public Health, 48(6), 1051–1060
Marin, M., Marti, M., Kambhampati, A., Jeram, S. M., & Seward, J. F. (2016). Global varicella vaccine effectiveness: A meta-analysis. Pediatrics, 137(3), e20153741