درماتیت آتوپیک یا اگزما کودکان یک بیماری شایع پوستی است که باعث خارش پوست می‌شود. این بیماری با نقص در عملکرد سد اپیدرمی، التهاب پوستی، اختلال در تنظیم ایمنی با پاسخ سلول‌های TH2 سیستمیک و کلونیزاسیون مکرر با استافیلوکوکوس اورئوس همراه است. این بیماری در همه‌ی سنین ممکن است رخ دهد، اما بیشتر در کودکان خردسال شایع است. اگزما 30٪ از کودکان را تحت تأثیر قرار می‌دهد و اغلب قبل از 12 ماهگی بروز می‌کند. اگزمای آتوپیک ممکن است در نواحی مختلف بدن ظاهر شود، اما معمولاً در آرنج‌ها، زانوها و دست‌ها دیده می‌شود. در نوزادان و کودکان خردسال، این بیماری معمولاً روی صورت نیز دیده می‌شود. این بیماری قابل درمان قطعی نیست، اما درمان می‌تواند به کنترل علائم کمک کند.

علل درماتیت آتوپیک در کودکان

کودکان مبتلا به اگزما پوست حساسی دارند که ممکن است به‌راحتی با عواملی مانند تعریق، گرما، لباس‌های زبر، و برخی مواد شوینده، صابون‌ها و پاک‌کننده‌ها تحریک شود. این کودکان ممکن است به مواد مختلفی مانند برخی غذاها، حیوانات خانگی یا دیگر حیوانات، مایت‌های گرد و غبار، گرده درختان و علف‌ها حساسیت داشته باشند، اما مشخص نیست که این آلرژی‌ها در اغلب کودکان، واقعاً علت اصلی بروز اگزما باشند.

برخی کودکان مبتلا به درماتیت آتوپیک ممکن است به مواد شیمیایی موجود در مرطوب‌کننده‌ها، سایر محصولات مراقبت از پوست، پوشاک یا داروهای موضعی نیز حساسیت پیدا کنند.

علائم درماتیت آتوپیک (اگزما) در کودکان

کودکان مبتلا به اگزما دچار لکه‌های قرمز، خشک و خارش‌دار روی پوست می‌شوند که ناشی از التهاب است. خارش می‌تواند شدید و مداوم باشد. در اثر خاراندن مکرر، ممکن است پوست دچار تاول، ترشح مایع، پوسته‌ریزی یا زخم‌های ناشی از عفونت شود. گاهی اوقات، اگر کودک به مدت چند هفته تا چند ماه به خاراندن ادامه دهد، پوست ممکن است بسیار زبر، چرمی‌شکل و تیره‌تر شود. در نوزادان، اگزما معمولاً صورت، پوست سر، بازوها و پاها را درگیر می‌کند. در کودکان بزرگ‌تر، ممکن است فقط قسمت داخلی آرنج‌ها و پشت زانوها درگیر شوند. در برخی کودکان با اگزمای شدید، ممکن است تمام بدن درگیر شود.

نکنه: علائم ممکن است در هر سنی شروع شود، اما معمولاً در نوزادان و کودکان خردسال شروع شده و با افزایش سن بهتر می‌شود.

عوامل تشدیدکننده اگزما

1. خشکی پوست

خشکی بیش‌ازحد پوست سد دفاعی طبیعی پوست را تضعیف کرده و باعث افزایش التهاب و خارش می‌شود.

2. مواد محرک خارجی

استفاده از شوینده‌ها، صابون‌ها و پاک‌کننده‌های قوی می‌تواند باعث تحریک و تشدید علائم بیماری شود.

3. آلرژن‌ها (مواد حساسیت‌زا)

موادی مانند گرد و غبار، شوره حیوانات، گرده گیاهان، قارچ‌ها و برخی غذاها ممکن است در برخی افراد باعث شعله‌ور شدن اگزما شوند.

4. تعریق و گرما

گرما و تعریق با افزایش تبخیر آب از پوست موجب خشکی و خارش بیشتر می‌شوند و ممکن است منجر به تشدید علائم شوند.

5. استرس روانی

استرس می‌تواند به تشدید خارش، بی‌خوابی و افزایش پاسخ التهابی در پوست منجر شود.

6. عفونت‌های پوستی

به‌خصوص عفونت‌های ناشی از باکتری Staphylococcus aureus می‌توانند علائم را بدتر کرده و گاهی موجب زخم یا ترشح پوستی شوند.

7. پوشاک نامناسب

لباس‌های زبر یا دارای الیاف مصنوعی مانند پشم یا پلی‌استر می‌توانند باعث تحریک و خارش پوست شوند.

مدیریت و کنترل اگزما

1. مراقبت روزانه از پوست

الف) حمام کوتاه و ملایم: استفاده از آب ولرم به همراه شوینده‌های بدون عطر و ملایم، خشک کردن آرام با حوله نرم توصیه می‌شود.

ب) مرطوب‌کنندگی مستمر (Emollients/ Moisturizers): پایه اصلی درمان اگزما است. به صورت روزانه و حتی در دوره بهبودی برای پیشگیری از تشدید مجدد و کاهش نیاز به کورتیکواستروئید موضعی ضروری است.

ویژگی‌های کلیدی یک مرطوب‌کننده مناسب عبارتند از:

1. بدون عطر، بدون رنگ، فاقد مواد تحریک‌کننده

فرمولاسیون های ساده و بدون پارابن، فتالات، الکل آزاد، فلزات سنگین، نیتروز آمین، 1و4 دی اکسان، مواد عطری، رنگ و مواد حساسیت‌زا بهترین گزینه برای پوست حساس کودکان هستند.

2. عملکرد چندگانه

مواد به کار رفته در این کرم ها باید به ترمیم سد پوستی آسیب‌دیده، افزایش آب داخل پوست و کاهش TEWL، محافظت در برابر آلرژن‌ها و محرک‌ها و کاهش التهاب و خارش پوست کمک کنند. همچنین فرمولاسیون این کرم ها باید دارای ترکیبات ضدالتهابی، ضدخارش و آنتی‌اکسیدان مانند اوره، عصاره جو و آلوئه‌ورا باشند که التهاب را کاهش دهند و پوست را تسکین دهند.

2. درمان دارویی موضعی

الف) کورتیکواستروئیدهای موضعی  (Topical Corticosteroids – TCS)

درمان اصلی برای مهار التهاب و تسکین خارش در تشدیدهای حاد محسوب می‌شود. انتخاب نوع و شدت دارو وابسته به محل ضایعه، شدت بیماری، سن کودک و ترجیح بیمار است. برای نواحی حساس (مثلاً صورت)، از نوع ضعیف‌تر و برای بدن از نوع متوسط تا قوی استفاده می‌شود. این مواد معمولاً دو بار در روز برای مدت 7 تا 14 روز تجویز می‌شوند.

ب) مهارکننده‌های کلسینورین موضعی  (Topical Calcineurin Inhibitors – TCI)

برای بیماران ≥ 2 سال در صورتی که به کورتیکواستروئید پاسخ ندهند یا نواحی حساس مانند صورت را شامل شوند، گزینه مناسبی هستند .

3. درمان‌های تکمیلی

درمان های مکمل شامل باندپیچی مرطوب (Wet Wrap Therapy) و حمام با محلول سفیدکننده رقیق (Dilute bleach baths) است.

چرا کرم تخصصی مرطوب کننده و ضد اگزما قوی سالوویتو یک انتخاب ایمن است؟

این محصول با فرمولاسیون حاوی مواد موثر و عصاره های طبیعی که فاقد مواد شیمیایی مانند پارابن، فتالات، نیتروآمین، الکل آزاد، فلزات سنگین است یک محصول ایده آل در درمان اگزما در کودکان و بزرگسالان می باشد. این محصول به صورت دو محدوده سنی 1+ و -1 تولید شده است.

این محصول در پیشگیری و بهبود علائم در موارد زیر قابل استفاده است:

درماتیت، اگزما، رزاسه، پسوریازیس، حساسیت، قرمزی و التهابات پوستی

مهم ترین مواد موثره این محصول به شرح زیر است:

1. اوره (Urea)

اوره یکی از مرطوب‌کننده‌های قوی و ملایم است که هم رطوبت پوست را افزایش می‌دهد و هم به حل شدن و نرم شدن لایه‌های خشک و ضخیم پوست کمک می‌کند. مطالعات نشان داده‌اند که اوره باعث کاهش خشکی و ترک‌خوردگی پوست، بهبود عملکرد سد پوستی و کاهش خارش می‌شود. همچنین خاصیت ضدالتهابی ملایمی دارد که برای پوست‌های مستعد اگزما مفید است.

2. آلوئه ‌ورا (Aloe Vera)

آلوئه‌ورا باعث تسکین خارش، کاهش التهاب و بهبود روند ترمیم پوست می‌شود.

3. بابونه (Chamomile)

بابونه به دلیل داشتن ترکیبات ضدالتهابی (مثل α-bisabolol و فلاونوئیدها) برای کاهش التهاب و تحریک پوست شناخته شده است. همچنین خواص آنتی‌اکسیدانی و ضدخارش دارد.

4. گل همیشه‌بهار (Calendula)

گل همیشه‌بهار دارای خواص ضدالتهابی، ضدباکتری و ترمیم‌کننده پوست است. به عنوان مرطوب‌کننده و تسریع‌کننده ترمیم زخم‌ها و آسیب‌های پوستی شناخته می‌شود.

سخن آخر

مقاله حاضر با ارائه توضیحاتی جامع و مستند درباره اگزما در کودکان، عوامل تشدیدکننده و راهکارهای درمانی موثر، نقش مهمی در افزایش آگاهی والدین و مراقبان ایفا می‌کند. تاکید بر مراقبت روزانه پوست و استفاده از مرطوب‌کننده‌های فاقد مواد تحریک‌کننده، به همراه بهره‌گیری از ترکیبات طبیعی و علمی اثبات‌شده، مسیر درمانی ایمن و موثری را برای کنترل علائم اگزما فراهم می‌سازد. در این میان، کرم تخصصی مرطوب‌کننده و ضد اگزمای سالوویتو با فرمولاسیون فاقد مواد شیمیایی مضر و ترکیبات موثر طبیعی، گزینه‌ای مطمئن و کارآمد برای پیشگیری و بهبود علائم اگزما در کودکان و بزرگسالان محسوب می‌شود. این محصول می‌تواند نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی بیماران و کاهش شدت بیماری ایفا کند.

برای کسب اطلاعات بیشتر می‌توانید مقاله [اگزما در کودکان] را مشاهده کنید.

جهت مشاهده و خرید کرم مرطوب کننده و ضد اگزما 1- به [لینک صفحه محصول در سایت سالوویتو] مراجعه نمایید.

جهت مشاهده و خرید کرم مرطوب کننده و ضد اگزما 1+ به [لینک صفحه محصول در سایت سالوویتو] مراجعه نمایید.

References

Giam YC, Hebert AA, Dizon MV, Van Bever H, Tiongco-Recto M, Kim KH, Soebono H, Munasir Z, Diana IA, Luk DCK.  2016. A review on the role of moisturizers for atopic dermatitis. Asia Pac Allergy. 28; 6(2): 120–128.

Golpour M, Ghaffari J, Dabbaghzadeh A, Rezaiefard J. 2017. Management of Children with Atopic Dermatitis: A Narrative Review. J Pediatr Rev. 5 (1): e7474.

Kritsanaviparkporn C, Sangaphunchai P, Treesirichod A. 2021. Efficacy of moisturizers in paediatric atopic dermatitis: A systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. Indian Journal of Dermatology. 88 (1); 22-31

Eczema

Eczema. The royal children’s hospital Melbourne

Children and eczema